Komisja Edukacji i Nauki, obradująca pod przewodnictwem poseł Krystyny Szumilas (KO), przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o Instytucie imienia Wincentego Witosa (druk nr 829).
W posiedzeniu udział wzięli: Henryk Kiepura sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, Adam Nowak podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami oraz Jerzy Smoliński członek prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agnieszka Jasińska, Agnieszka Kalinowska-Wójcik i Adrian Maćkiewicz – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Jakub Krowiranda i Urszula Sęk – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dzień dobry państwu.
Otwieram posiedzenie Komisji Edukacji i Nauki.
Witam członków Komisji – panie i panów posłów. Witam zaproszonych gości. Witam pana ministra Henryka Kiepurę, wiceministra edukacji. Będzie z nami też pan wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi Adam Nowak, pewnie zdąża do nas ze względu na zmianę sali. Witam panią minister Bożenę Żelazowską, przedstawicielkę wnioskodawców.
Stwierdzam kworum.
Porządek dzienny posiedzenia został przyjęty przez prezydium Komisji i obejmuje pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o Instytucie Wincentego Witosa (druk nr 829). Przechodzimy do jego realizacji.
Informuję, że marszałek Sejmu skierował w dniu 19 listopada 2024 r. do Komisji Edukacji i Nauki do pierwszego czytania poselski projekt ustawy z druku nr 829. Przypominam, że pierwsze czytanie projektu obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę, debatę w sprawie ogólnych zasad projektu oraz pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawców.
Proszę o zabranie głosu przedstawiciela wnioskodawców, panią poseł minister Bożenę Żelazowską.
Poseł Bożena Żelazowska (PSL-TD) – spoza składu Komisji:
Pani przewodnicząca, panie i panowie posłowie, w tym gronie parlamentarzystów osoby Wincentego Witosa nie musielibyśmy przedstawiać, bo wszyscy znają jego dorobek – wybitnego męża stanu, trzykrotnego premiera, parlamentarzysty. Jednak pozwólcie państwo, że w krótkich słowach przedstawię jego dorobek, ale też potrzebę upamiętnienia i utworzenia Instytutu imienia Wincentego Witosa.
Otóż powołanie instytutu jest ze wszech miar potrzebne. Będzie on dbał o pamięć tego wybitnego polityka oraz pielęgnował jego zjednoczeniową i patriotyczną myśl polityczną. Instytut ma na celu podkreślenie znaczenia Witosa dla historii Polski oraz dbanie o jego dziedzictwo. Należy wyraźnie zaznaczyć, że Wincenty Witos odegrał kluczową rolę w zjednoczeniu różnych grup społecznych i narodowych w trudnych czasach dla Polski, a jego wkład w budowanie niezależnego i silnego państwa jest nieoceniony. Powołanie instytutu ma na celu nie tylko upamiętnienie jego osiągnięć, ale także inspirowanie przyszłych pokoleń do kontynuowania jego pracy na rzecz jedności i patriotyzmu.
Wincenty Witos w latach demokracji parlamentarnej II Rzeczypospolitej trzykrotnie piastował funkcję premiera Polski. Po raz pierwszy został powołany na urząd premiera 24 lipca 1920 r. Obejmował ster państwa w najbardziej krytycznym momencie – na froncie wojny polsko-bolszewickiej, w obliczu groźby utraty dopiero co zdobytej niepodległości. Zakończenie wojny i ustalenie granic Polski było najważniejszym zadaniem Rządu Obrony Narodowej kierowanego przez wójta z Wierzchosławic. W okresie rządu Witosa uchwalona została w dniu 17 marca 1921 r. konstytucja zwana marcową, która zakończyła proces zmagań o kształt ustrojowy II Rzeczypospolitej. Zawarcie traktatu ryskiego z Rosją radziecką kończącego wojnę na wschodzie, przeprowadzenie plebiscytu na Śląsku i uchwalenie konstytucji to najważniejsze osiągnięcia pierwszego gabinetu Witosa. 28 maja 1923 r. Witos ponownie stanął na czele rządu, tworząc koalicję parlamentarną z partiami prawicowymi. Po raz trzeci objął tekę premiera 10 maja 1926 r. Przeciw temu rządowi w trzecim dniu jego funkcjonowania wystąpił zbrojnie marszałek Józef Piłsudski.
Wincenty Witos należał do najwybitniejszych polskich polityków II Rzeczypospolitej. W polityce i w życiu kierował się zawsze trzema zasadami. Na pierwszym miejscu stawiał niepodległy byt państwa polskiego jako cel nadrzędny w działalności całego ruchu ludowego, na drugim – demokratyczny ustrój państwa jako najbardziej sprawiedliwy i równy ustrój społeczny, na trzecim zaś miejscu znajdowały się sprawy chłopskie i obrona ludowych interesów. Dążył całe życie do tego, aby chłop polski zajął należne mu miejsce w państwie polskim.
Otóż proponowane rozwiązania dotyczące powołania Instytutu Wincentego Witosa zakładają utworzenie instytutu jako instytutu badawczego o osobowości prawnej z siedzibą w Warszawie, którego opiekunem byłby minister rolnictwa.
Główne cele tego instytutu są też zawarte w uzasadnieniu. Jeżeli państwo sobie życzycie, to również mogę przedstawić, a jeżeli nie, to proponuję, abyśmy w dyskusji też o nich rozmawiali. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję, pani minister.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos? Nie widzę.
W takim razie zamykam dyskusję.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Nie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu ustawy z druku nr 829.
Proponuję powołanie podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia poselskiego projektu z druku nr 829. Prezydium Komisji proponuje powołanie dziewięcioosobowej podkomisji nadzwyczajnej z następującym podziałem miejsc: Prawo i Sprawiedliwość – trzy, Koalicja Obywatelska – trzy, Polska 2050 – Trzecia Droga – jeden, PSL – Trzecia Droga – jeden, Lewica – jeden. Czy jest sprzeciw wobec tego wniosku?
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Tak.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Jest sprzeciw. W takim razie przystępujemy do głosowania.
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Można uzasadnić sprzeciw?
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Pani przewodnicząca…
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Przystępujemy do głosowania. Kto z państwa posłów…
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Można uzasadnić sprzeciw?
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Pani przewodnicząca, pani zadaje pytanie i nie czeka na…
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Kto z państwa posłów jest za powołaniem podkomisji?
Poseł Władysław Kurowski (PiS):
Ale nie działa.
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Nie działa.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Działa.
Poseł Władysław Kurowski (PiS):
Tutaj nie działa.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
To proszę sprawdzić.
Poseł Andrzej Kryj (PiS):
Ale pani przewodnicząca, czy możemy dowiedzieć się, dlaczego nie możemy uzasadnić wniosku?
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Pani przewodnicząca, po co jest w ogóle to posiedzenie Komisji?
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czy komuś jeszcze nie działa?
Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Proszę o wyniki głosowania.
Głosowało 22 posłów. Za – 15, przeciw – 7, nikt się nie wstrzymał.
W takim razie przystępujemy do powołania podkomisji.
Jeżeli chodzi o zgłoszenia, które już otrzymałam, to z ramienia PSL – Trzeciej Drogi – pan przewodniczący Wiesław Różyński, z ramienia Polski 2050 – Trzeciej Drogi – pani poseł Ewa Szymanowska, pani przewodnicząca, z Koalicji Obywatelskiej – przewodnicząca, pani poseł Kinga Gajewska, pan poseł Lucjan Pietrzczyk i pani Alicja Łuczak. Czy są kandydatury z klubu Prawa i Sprawiedliwości?
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
A możemy mówić? Da pani skończyć?
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czy są kandydatury? Dyskusja się skończyła.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Dyskusji nie było, pani przewodnicząca.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czy państwo macie kandydatury?
Poseł Witold Wojciech Czarnecki (PiS):
Czy pani słyszy?
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie słyszę kandydatur. Czy są kandydatury z Prawa i Sprawiedliwości?
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Tak, pani przewodnicząca, są kandydatury z Prawa i Sprawiedliwości.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Bardzo proszę.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Zbigniew Dolata.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Tak.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Witold Czarnecki.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
I…
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Mirosława Stachowiak-Różecka.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Tak. W takim razie, czy jest sprzeciw wobec wniosku o powołanie podkomisji w składzie, który został przed chwilą przedstawiony?
Sekretarz Komisji Agnieszka Kalinowska-Wójcik:
Jeszcze Lewica.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Proszę? Aha, Lewica jeszcze.
Poseł Dorota Olko (Lewica):
A czy możemy się z tym wstrzymać, bo chciałabym zapytać posła Wieczorka, czy chce być w tej podkomisji?
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Aha, poseł Wieczorek. Tak, jest. Pan minister jest członkiem naszej Komisji. To proszę.
To proszę…
OK.
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Wniosek formalny.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Pani poseł chwileczkę, jesteśmy w trakcie wyboru podkomisji. Zaraz będziemy zgłaszać wnioski formalne.
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Ale wniosek formalny to wniosek formalny.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
To może pani poseł Olko do tej podkomisji? Pani poseł, odważnie.
Poseł Dorota Olko (Lewica):
A czy możemy w późniejszym terminie dokooptować osobę od nas?
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
To znaczy, to trochę komplikuje nam prace podkomisji – musielibyśmy się jeszcze raz spotykać na następnym posiedzeniu Sejmu, żeby dobrać członka podkomisji.
Poseł Dorota Olko (Lewica):
Dobrze, to ja będę.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czyli pani poseł Olko.
Czy jest sprzeciw wobec wniosku o powołanie podkomisji w składzie, który został przed chwilą przedstawiony?
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Sprzeciw.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Jest sprzeciw, w takim razie…
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Wniosek formalny.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Przystępujemy do głosowania. Kto z państwa posłów jest za powołaniem podkomisji w składzie proponowanym przez poszczególny kluby? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Proszę o wyniki głosowania.
Głosowało 25 posłów. Za – 16, przeciw – 9, nikt się nie wstrzymał.
Stwierdzam, że komisja wybrała skład podkomisji.
Posiedzenie podkomisji dotyczące jej…
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Wniosek formalny.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Ukonstytuowania odbędzie się bezpośrednio po zakończeniu posiedzenia Komisji. Proszę członków podkomisji o pozostanie na sali.
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Wniosek formalny.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Bardzo proszę o przedstawienie wniosku formalnego.
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka (PiS):
Ile mam czasu pani przewodnicząca?
Chciałabym powiedzieć tak, że gdybyśmy nie powoływali podkomisji, to bylibyśmy już w połowie rozpatrywania projektu ustawy. To po pierwsze. Jestem zdumiona, że państwo w swojej koalicji w tej sprawie się nie dogadaliście, bo naprawdę za 20 minut bylibyśmy już po posiedzeniu, byłoby pierwsze czytanie za nami. To jest pierwsza rzecz.
Czego dotyczy wniosek formalny? Ponieważ, pani przewodnicząca, w trakcie tego posiedzenia dotarły do mnie sygnały od kolegów, że nie byli odpowiednio wcześnie poinformowani o posiedzeniu Komisji w ogóle, do tego doszła niespodziewana zmiana sali. To się zdarza, ja rozumiem, że zdarza się zmienić salę w ostatniej chwili. Ale niektórzy biegli z budynku U na to posiedzenie do sali 118, stracili trochę czasu, a pani wyjątkowo bardzo punktualnie zaczęła to posiedzenie.
Tak więc proponuję, żebyśmy jednak zrobili reasumpcję tego punktu z powoływaniem podkomisji.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
Wszyscy, którzy byli na sali, głosowali.
Szanowni państwo, o godzinie 17.38 został wysłany z sekretariatu Komisji SMS do wszystkich państwa posłów. Przejście z budynku U do sali 118 to jest pięć minut. Zaczynamy punktualnie. Nie widzę podstaw do reasumpcji głosowania.
Zamykam posiedzenie Komisji.